ΘΕΜΑ : Υποβολή ερωτήματος σχετικά με τον λογιστικό χειρισμό και την επιλογή λογαριασμών για πράξεις Αντιστάθμισης Εύλογης Αξίας (Fair Value Hedge) με χρήση παραγώγων CFDs επί ηλεκτρικού ρεύματος, βάσει των ΕΛΠ (Ν. 4308/2014).

Ερώτηση:

Η εταιρεία μας με δραστηριότητα στον κλάδο της εμπορίας ηλεκτρικής ενέργειας, τηρεί διπλογραφικά λογιστικά βιβλία με βάση τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα ( Ν. 4308/2014). Με την παρούσα επιστολή, επιθυμούμε να θέσουμε υπόψη σας ένα τεχνικό λογιστικό ζήτημα που αφορά τη χρήση παραγώγων χρηματοοικονομικών προϊόντων για σκοπούς αντιστάθμισης κινδύνου και να ζητήσουμε την επίσημη καθοδήγησή σας ως προς την ενδεδειγμένη επιλογή λογιστικών λογαριασμών, μετά την πρόσφατη εγκύκλιο Ε2031/2026 της ΑΑΔΕ δεδομένου ότι πλέον είναι εκτός πεδίου ΦΠΑ, PRORATA, χαρτοσήμου.

1. Ιστορικό και Πλαίσιο Συναλλαγών

Η εταιρεία μας, στο πλαίσιο της διαχείρισης του χρηματοοικονομικού κινδύνου που απορρέει από τη διακύμανση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος, προβαίνει σε πράξεις Αντιστάθμισης Εύλογης Αξίας (Fair Value Hedge). Συγκεκριμένα:

• Αντισταθμιζόμενο Στοιχείο: Υπάρχον στοιχείο ενεργητικού / αποθέματα ηλεκτρικού ρεύματος (ή δεσμευτικές συμβάσεις αγοράς), η αξία των οποίων επηρεάζεται άμεσα από τις μεταβολές της αγοράς ενέργειας.

• Μέσο Αντιστάθμισης: Εξωχρηματιστηριακά παράγωγα συμβόλαια επί διαφοράς (Contracts for Differences – CFDs) που συνάπτονται μέσω διεθνών πλατφορμών (brokers).

2. Το Λογιστικό Ερώτημα

Δεδομένου ότι το σχέδιο λογαριασμών του Παραρτήματος Γ΄ του Ν. 4308/2014 δεν εξειδικεύει τη χρήση κωδικών για τη Λογιστική Αντιστάθμισης (Hedge Accounting) σε διπλογραφικά βιβλία, παρακαλούμε να μας διευκρινίσετε:

1. Λογαριασμοί Αποτελεσμάτων για το Μέσο Αντιστάθμισης (CFDs): Ποιοι είναι οι ενδεδειγμένοι λογαριασμοί βάσει του Ε.Γ.Λ.Σ. για την μεταφορά των πραγματοποιηθέντων και μη πραγματοποιηθέντων κερδών από τη λήξη ή την αποτίμηση του CFDs;

2. Λογαριασμοί Αποτελεσμάτων για το Αντισταθμιζόμενο Στοιχείο (Ηλεκτρικό Ρεύμα): Με ποιους θα πρέπει να απεικονιστεί η αντίστοιχη ζημιά από την υποτίμηση/απομείωση της αξίας του ηλεκτρικού ρεύματος, ώστε να επιτευχθεί ο λογιστικός συμψηφισμός (matching) στην ίδια χρήση;

3. Λογαριασμοί Ισολογισμού (Ενεργητικό/Παθητικό): Ποιοι λογαριασμοί των ομάδων 3 (Απαιτήσεις) ή 4 (Υποχρεώσεις) προτείνονται για την παρακολούθηση των ανοικτών θέσεων των παραγώγων (εύλογη αξία) και των χρηματικών διαθεσίμων / εγγυήσεων (margin accounts) που τηρούνται στον broker;

Η απάντησή σας είναι καθοριστική για την ορθή απεικόνιση των οικονομικών μας καταστάσεων, τη σύνταξη του Προσαρτήματος και τη διασφάλιση της φορολογικής συμμόρφωσης της εταιρείας μας.

Απάντηση:

1. Τα θέματα της λογιστικής της αντιστάθμισης ρυθμίζονται από τις παραγράφους 24.11.1-24.11.11 της λογιστικής οδηγίας εφαρμογής του Ν. 4308/2014.Με βάση το σχέδιο λογαριασμών του Ν. 4308/2014, ο προβλεπόμενος λογαριασμός για την παρακολούθηση της αξίας των στοιχείων αντιστάθμισης είναι ο λογαριασμός 35 χρηματοοικονομικά στοιχεία για αντιστάθμιση. Αν η οντότητα τηρεί το ΕΓΛΣ, μπορεί να δημιουργήσει αντίστοιχους σχετικούς λογαριασμούς στους κωδικούς λογαριασμούς 18 ή 34, κατά περίπτωση.Το αποτέλεσμα του αντισταθμιζόμενου στοιχείου μπορεί να παρακολουθείται είτε εντός του ίδιου του λογαριασμού, είτε σε διακριτό λογαριασμό της κατηγορίας του στοιχείου. Για παράδειγμα, το αποτέλεσμα της αντιστάθμισης του αποθέματος 20.ΧΧ.ΧΧ, μπορεί είτε να παρακολουθείται εντός του ίδιου του λογαριασμού με διακριτή εγγραφή, είτε σε ξεχωριστό λογαριασμό π.χ. 20.ΧΧ.ΨΨ, όπου ΨΨ σημαίνει αποτέλεσμα αντιστάθμισης.Οι εγγυήσεις (margin accounts) που τηρούνται στον broker, παρακολουθούνται στο λογαριασμό 33 «Λοιπές απαιτήσεις» του σχεδίου λογαριασμών του Ν. 4308/2014, ή 33 «Χρεώστες διάφοροι» του σχεδίου λογαριασμών του ΕΓΛΣ.

Στους αποτελεσματικούς λογαριασμούς το αποτέλεσμα του αντισταθμιζόμενου μέσου και του αντισταθμίζοντος μέσου από την αντιστάθμιση, παρακολουθούνται σε διακριτούς λογαριασμούς των Κ.Α. 61 «Ζημίες επιμέτρησης περιουσιακών στοιχείων» και Κ.Α. 77 «Κέρδη από επιμέτρηση στην εύλογη αξία», ενώ η διαφορά των δύο, αν υφίσταται, στην κατάσταση αποτελεσμάτων, εμφανίζεται στη ίδια γραμμή που εμφανίζεται το αποτέλεσμα του αντισταθμιζόμενου στοιχείου. Αν η οντότητα τηρεί το ΕΓΛΣ οι σχετικοί λογαριασμοί των αποτελεσμάτων μπορεί να είναι για παράδειγμα οι Κ.Α. 68 και 77.

Σε κάθε περίπτωση, ανεξαρτήτως των τηρούμενων λογαριασμών, η ανάπτυξη των οποίων για την κάλυψη των πληροφοριακών αναγκών της οντότητας και την ευχερή εφαρμογή του νόμου είναι ευθύνη της διοίκησης της οντότητας, βάσει των παρ. 8 και 9 του άρθρου 3 του Ν. 4308/2014, πρέπει να τηρούνται οι προβλέψεις του άρθρου 5 του Ν. 4308/2014 περί διασφάλισης της αξιοπιστίας του λογιστικού συστήματος και ιδιαίτερα αυτές των παραγράφων 3 και 7.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΣΛΟΤ

Αλέξανδρος Σικαλίδης

ΤΑ ΜΕΛΗ

Ευθύμιος Αναγνώστου

Παναγιώτης Βρουστούρης

Κωνσταντίνος Νιφορόπουλος

Διονύσιος Παπαγεωργακόπουλος