Έννοια Αφανούς εταιρίας.

Η συμμετοχική αφανής εταιρία δεν έχει νομική προσωπικότητα, αποσκοπεί πάντοτε στην ενέργεια εμπορικών πράξεων, στερείται δικής της περιουσίας διακρινόμενης από εκείνης των εταίρων, συνιστάται ατύπως έστω και αν αποβλέπει στην επιχείρηση δικαιοπραξιών που υποβάλλονται κατά νόμο σε ορισμένο τύπο, αντιπροσωπεύεται δε στις με τους τρίτους σχέσεις από έναν συνεταίρο, που ενεργεί στα πλαίσια της εξουσιοδότησης των λοιπών και έχεί υποχρέωση (άρθρο 758 του Α.Κ.) οτιδήποτε αποκτά να το καταστήσει κοινό όλων των λοιπών (αφανών) εταίρων, μεταβιβάζοντας με άλλη δικαιοπραξία την κυριότητά του σ' αυτούς κατά την αναλογία της εταιρικής μερίδας τους.

Απόφαση 535 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 535/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1 Πολιτικό Τμήμα -----

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Φούκα, Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη και Δημήτριο Τίγγα , Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 6 Δεκεμβρίου 2010, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Π. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Πουλή, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Ρ. του Π., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Σαρρή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 2 Φεβρουαρίου 2004 και 19 Οκτωβρίου 2002 αγωγές των ήδη αναιρεσείοντος και αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκαν στο Πολυμελούς Πρωτοδικείο Πειραιά. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1487/2006 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 372/2008 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 25 Ιουνίου 2008 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Τίγγας , ανέγνωσε την από 24 Νοεμβρίου 2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να την παραδοχή των τρίτου κατά το πρώτο μέρος του και τέταρτου επικουρικού κατά το τρίτο μέρος του από το άρθρο 559 αρ. 19 του Κ.Πολ.Δικ. λόγων αναιρέσεως, όπως συμπληρώνονται με την παρούσα έκθεση (Άρθρο 562 παρ. 4 Κ.Πολ.Δικ.) και την απόρριψη των λοιπών.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 48 του Εμπ. Νόμου οι μετοχικές εμπορικές εταιρείες (αφανείς εταιρείες) "αποβλέπουν εις μίαν ή περισσοτέρας επιχειρήσεις εμπορικάς. Το αντικείμενο των εταιρειών τούτων, ο σχηματισμός αυτών, η περί την μετοχή εκάστου αναλογία και αι λοιπαί συνθήκαι, εξαρτώνται από τάς μεταξύ των μετόχων συμφωνίας". Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 47, 49-50, 18 του ΕΝ και 741 επ. του Α.Κ. συνάγεται ότι η συμμετοχική αφανής εταιρία δεν έχει νομική προσωπικότητα, αποσκοπεί πάντοτε στην ενέργεια εμπορικών πράξεων, στερείται δικής της περιουσίας διακρινόμενης από εκείνης των εταίρων, συνιστάται ατύπως έστω και αν αποβλέπει στην επιχείρηση δικαιοπραξιών που υποβάλλονται κατά νόμο σε ορισμένο τύπο, αντιπροσωπεύεται δε στις με τους τρίτους σχέσεις από έναν συνεταίρο, που ενεργεί στα πλαίσια της εξουσιοδότησης των λοιπών και έχεί υποχρέωση (άρθρο 758 του Α.Κ.) οτιδήποτε αποκτά να το καταστήσει κοινό όλων των λοιπών (αφανών) εταίρων, μεταβιβάζοντας με άλλη δικαιοπραξία την κυριότητά του σ' αυτούς κατά την αναλογία της εταιρικής μερίδας τους. Ο σχηματισμός της εταιρείας, οι εισφορές των εταίρων, η αναλογία συμμετοχής τους στα κέρδη και στις ζημίες της εταιρείας και όλα γενικώς τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις τους εξαρτώνται από τις συμφωνίες των μετόχων, συμπληρωματικά δε μόνον, επί μη υπάρξεως συμφωνίας για ορισμένο ζήτημα, εφαρμόζονται (άρθρο 18 του ΕμπΝ) οι περί εταιρειών διατάξεις (άρθρα 741 επ. του Αστικού Κώδικα), υπό την προϋπόθεση ότι συμβιβάζονται με τη φύση της αφανούς εταιρείας ως εσωτερικής εταιρείας που χαρακτηρίζεται κυρίως από την έναντι τρίτων αφάνειά της. Κάθε συνεταίρος παραμένει κατ'αρχήν κύριος της εισφοράς του, εκτός αν πρόκειται για αντικαταστατά πράγματα, όπως χρήματα, οπότε αποκτά την κυριότητά τους ο "διαχειριστής" της εταιρίας (εμφανής) εταίρος, δεν καθίσταται οφειλέτης όμως του εισενεγκόντος συνεταίρου εφόσον διαρκεί ο εταιρικός δεσμός, αλλά αφότου λυθεί η εταιρεία (άρθρο 780 του Α.Κ.), οπότε αυτός έχει αξίωση από το τυχόν απομένον προϊόν της εκκαθάρισης των λογαριασμών κατά του εμφανή "διαχειριστή" εταίρου, δυνάμενος να εγείρει την αγωγή από την εντολή του άρθρου 719 του ΑΚ, είναι δε διαφορετικό το ζήτημα του παραδεκτού ή μη της αγωγής λόγω μη διενέργειας εκκαθάρισης, αφού από τις διατάξεις των άρθρων 777-778 του Α.Κ. συνάγεται ότι δύναται να εγερθεί απ'ευθείας η περί διανομής της εταιρικής περιουσίας αγωγή, χωρίς να προηγηθεί εκκαθάριση, εκτός αν υφίσταται αντίθετη μεταξύ των εταίρων συμφωνία ή το δικαστήριο φρονεί ότι επιβάλλεται η εκκαθάριση. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 του Κ.Πολ.Δικ., αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται είτε με ψευδή ερμηνεία, δηλαδή με την απόδοση σ' αυτόν έννοιας μη αληθινής (μη αρμόζουσας), είτε με εσφαλμένη (μη ορθή) εφαρμογή, που υπάρχει όταν ο κανόνας δικαίου εφαρμόζεται, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή δεν εφαρμόζεται, ενώ συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και όταν εφαρμόζεται εσφαλμένα (Ολ.Α.Π. 7/2006,4/2005). Κατά την έννοια δε του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσης της αποφάσεως ιδρύεται, όταν από τις αιτιολογίες της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για να κριθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της ουσιαστικής διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή δεν συντρέχουν, ώστε να αποκλείεται η εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολ. ΑΠ, 1/1999,28/1997,12/1995). Το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος προτάσεως του νομικού συλλογισμού προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα του ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως, έστω και με συνοπτικές αιτιολογίες, από τις παραδοχές της αποφάσεως στο αποδεικτικό της πόρισμα και να μην καταλείπονται αμφιβολίες. Δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες οι ελλείψεις που ανάγονται στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα στην αξιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς (Ολ. Α.Π. 661/1984). Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία, κατά παραδοχή σχετικού λόγου έφεσης του αναιρεσείοντος-εναγομένου, έγινε κατά ένα μέρος δεκτή (για το ποσό των 46.094 ευρώ) η αγωγή του αναιρεσιβλήτου-ενάγοντος για απόδοση κερδών από τη συμμετοχή του με τον αναιρεσείοντα σε αφανή εταιρεία (ενώ πρωτοδίκως είχε γίνει δεκτή η αγωγή αυτή για μεγαλύτερο ποσό και είχε απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη αντίθετη αγωγή του αναιρεσείοντος κατά του αναιρεσιβλήτου από σύμβαση υπεργολαβίας, στηριζόμενη σε διαφορετικό νομικό χαρακτηρισμό της ίδιας βιοτικής σχέσης), το Εφετείο, ύστερα από ανέλεγκτη αναιρετικώς εκτίμηση των αποδείξεων, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Ο ενάγων-εναγόμενος Γ.Ρ. διατηρεί από το έτος 1976 μαρμαρογλυφείο που βρίσκεται στην οδό …, απέναντι από το … και ασχολείται με την κατασκευή ταφικών μνημείων, οστεοθυρίδων κ.λ.π. Ο εναγόμενος- ενάγων Ν.Π. (ήδη αναιρεσείων) είναι από το έτος 1975, διπλωματούχος αρχιτέκτων μηχανικός του Ε.Μ.Π. και υπό την ιδιότητα του αυτή (και εργολήπτης δημοσίων έργων από το έτος 1980 διατηρεί τεχνικό γραφείο στον Πειραιά από το έτος 1976. Οι διάδικοι γνωρίστηκαν τον Φεβρουάριο του έτους 1998, οπότε ο Γ. Ρ. κατασκεύασε το ταφικό μνημείο της μητέρας του Ν. Π.. Τον Ιούνιο του ίδιου έτους, ο Γ. Ρ. πληροφορήθηκε ότι η Δημαρχιακή Επιτροπή του Δήμου Πειραιώς είχε αποφασίσει την κατασκευή 1930 οστεοθυρίδων στο Νεκροταφείο Αναστάσεως της πόλης και τον επόμενο μήνα προμηθεύτηκε το τεύχος δημοπράτησης του εν λόγω έργου, στο οποίο περιείχοντο οι τεχνικές προδιαγραφές και ο αναλυτικός προϋπολογισμός αυτού. Τότε πρότεινε, ενόψει του ότι δεν διέθετε τα απαιτούμενα τυπικά προσόντα, αφού η επιχείρησή του δεν ήταν γραμμένη στο οικείο μητρώο εργοληπτών, στον έχοντα αυτά (προσόντα), όπως προαναφέρθηκε, Ν. Π. να συμμετάσχει στον προκηρυχθέντα τον Σεπτέμβριο του 1998 σχετικό δημόσιο μειοδοτικό διαγωνισμό και ακολούθως να συνεργαστούν στην εκτέλεση του δημοτικού έργου αυτού. Ο Ν. Π.ς συμφώνησε και υπέβαλε την σχετική προσφορά του που περιελάμβανε έκπτωση ποσοστού 11% επί του προϋπολογισμού, που είχε καθορίσει η αρμόδια υπηρεσία του Δήμου Πειραιώς στην δημοπρασία που έλαβε χώρα στις 23-09-1998. Με την με αριθμ. 397/07-10-1998 απόφαση της Δημαρχιακής Επιτροπής του Δήμου 1 Πειραιώς, ο Ν. Π. ανακηρύχθηκε τελευταίος μειοδότης και του ανατέθηκε το έργο "Κατασκευή οστεοθυρίδων Νεκροταφείου Αναστάσεως", που αφορούσε την κατασκευή 1.930 οστεοθυρίδων, προϋπολογισμού 97.457.627 δρχ, πλέον Φ.Π.Α. ποσού 15.301.220 δρχ. και στις 16-10-1998 υπεγράφη από τον Δήμαρχο Πειραιώς και τον τελευταίο το υπό ίδια χρονολογία ιδιωτικό συμφωνητικό ανάθεσης του παραπάνω έργου σ' αυτόν (Ν. Π.). Στο συμφωνητικό αυτό γινόταν μνεία του από 06-04-1998 τιμολογίου υλικών, που είχαν καταρτίσει οι τεχνικές υπηρεσίες του Δήμου Πειραιώς, με το οποίο είχαν καθοριστεί οι ακόλουθες επί μέρους τιμές: 1). Ως προς τις βάσεις από οπλισμένο σκυρόδεμα, επί των οποίων θα εδράζονταν οι οστεοθυρίδες, στο ποσόν των 33.950 δρχ το τετρ. μέτρο, λαμβάνοντας υπόψιν τα υλικά (τσιμέντο, άμμος, σκύρα, νερό) και τα εργατικά 2). Για τους ξυλότυπους χυτών μικροκατασκευών γενικώς, μη απαιτουμένων ικριωμάτων, στο ποσόν των 6.014 δρχ το τετρ. μέτρο, λαμβάνοντας υπόψη τα υλικά (φθορά ξυλείας πριστής, ήλοι και σύνδεσμοι) και τα εργατικά και 3). Για την κατασκευή των οστεοθυρίδων στο ποσόν των 33.500 δρχ. εκάστη. Προς τούτο ελήφθη ειδικότερα υπόψιν η σύνθεση του "ΜΠΕΤΟΝ ΑΡΜΕ", οι διαστάσεις των καπακιών, το συνολικό ύψος (1,95 μ.), σι διαστάσεις κάθε οστεοθυρίδας (0,63 Χ 0,31 Χ 0,02), το υλικό της θύρας της (λευκό μάρμαρο προέλευσης Διονύσου), οι ορειχάλκινες μασίφ χειρολαβές τους (κρίκοι), η χρησιμοποίηση λευκού τσιμέντου και φελιζόλ για την κάλυψη του διακένου, που παρεμβάλλεται μεταξύ του μανδροτοίχου της βάσης και των οστεοθυρίδων κλπ. Περαιτέρω, από όλα τα προαναφερόμενα αποδεικτικά μέσα, αποδεικνύεται ότι για την υλοποίηση όλων των παραπάνω στόχων της συνεργασίας τους, καταρτίστηκε μεταξύ των διαδίκων ατύπως αφανής εταιρεία, με εμφανή εταίρο τον Ν. Π., ο οποίος θα εμφανιζόταν ως υποψήφιος εργολήπτης, αναλαμβάνοντας να διεκπεραιώσει όλο το γραφειοκρατικό σκέλος της συνεργασίας τους και αφανή τον Γ. Ρ., ο οποίος θα εισέφερε το σύνολο σχεδόν των χρημάτων που θα απαιτούνταν για την εκτέλεση του έργου, την τεχνογνωσία και την προσωπική του εργασία. Συμφωνήθηκε δε μεταξύ τους ότι μετά την ολοκλήρωση του έργου, θα αφαιρείτο το συνολικό κόστος του έργου και ακολούθως το υπόλοιπο του εργολαβικού ανταλλάγματος, που θα εισέπραττε από τον Δήμο Πειραιώς ο Ν. Π., θα διανεμόταν μεταξύ τους εξ ημισείας. Η σύναψη της αφανούς εταιρείας επιβεβαιώνεται κυρίως από το περιεχόμενο του καταρτισθέντος μεταξύ των διαδίκων από 15-12-1998 ιδιωτικού συμφωνητικού, συμπληρωματικού του προγενέστερου από 22-10-1998 ομοίου, όπου αναφέρεται ρητά ότι: "Συμμετοχή στα κέρδη του έργου θα έχει ο καθένας με ποσοστό 50% (εξ ημισείας) αφαιρουμένων των εξόδων". Σημειώνεται ότι αμφότερα τα παραπάνω συμφωνητικά συνέταξε ιδιοχείρως ο Ν. Π.ς, ενώ δεν ευσταθεί ο ισχυρισμός του τελευταίου ότι κατά το παραπάνω κρίσιμο χρονικό διάστημα αγνοούσε ακόμα και την έννοια της αφανούς εταιρείας. Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξε και το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο. Επομένως, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τον νόμο και χωρίς πλημμέλεια εκτίμησε τις προσαχθείσες ενώπιον του αποδείξεις.

Συνεπώς, είναι αβάσιμος και απορριπτέος ο περί του αντιθέτου τρίτος λόγος της έφεσης, με τον οποίο ο Ν. Π.ς διατείνεται ότι η συνδέουσα αυτόν με τον ενάγοντα έννομη σχέση είναι αυτή της σύμβασης έργου (υπεργολαβίας) των αρθρ. 681 επ. Α.Κ. Περαιτέρω, από τα ίδια παραπάνω αποδεικτικά μέσα, αποδεικνύεται ότι το επίδικο έργο, σύμφωνα με το εγκεκριμένο από τον Δήμο Πειραιά από Οκτωβρίου 2000 χρονοδιάγραμμα, άρχισε να εκτελείται στις 15 Δεκεμβρίου 1998, διεκόπη, λόγω καταλήψεως του Νεκροταφείου και επεισοδίων, στις 08-02-1999 και συνεχίστηκε από 01-07-1999 μέχρι τις 30-10-2000. Για την κατασκευή του παραπάνω έργου, ο Γ. Ρ. δαπάνησε τα ακόλουθα επί μέρους ποσά: Α). Για την κατασκευή τριάντα καλουπιών, με πάχος λαμαρίνας 3 χιλιοστών με την απαιτούμενη κωνικότητα, αποτελουμένων από δέκα καλούπια των τριών τμημάτων, και για την κατασκευή της βάσης έδρασης, με την χρήση σκυροδέματος από μαύρο τσιμέντο και ξυλοτύπων, 1.800.000 δρχ, ήτοι 5282 ΕΥΡΩ. Β). Για την εκτέλεση των εργασιών σκυροδέτησης με λευκό τσιμέντο, οπλισμό, δονητή, ρευστοποιητή και αδρανή υλικά και εν όψει του ότι ήταν αναγκαία η απασχόληση τριών τεχνιτών μαρμαράδων, και δύο βοηθών για χρονικό διάστημα 140 ημερών με ημερομίσθιο 25.000 δρχ. και 12.000 δρχ. αντίστοιχα, για συνολικό διάστημα 100 ημερών, κατά το οποίο οι μεν τεχνίτες κυρίως προσάρμοζαν τις μεταλλικές παρειές του καλουπιού στις εγκοπές των δύο γωνιών και περνούσαν τις βίδες έως την χαλαρή σύσφιγξη τους, οι δε βοηθοί έξυναν τα καλούπια, έβρεχαν το τσιμέντο, έκοβαν τους οπλισμούς, λάδωναν και καθάριζαν τα καλούπια και μετέφεραν τα τσιμέντα, 7.500.000 δρχ για την αμοιβή των τεχνιτών και 2.400.000 δρχ για την αμοιβή των βοηθών τους και συνολικά 9.900.000 δρχ., ήτοι 29.053 ΕΥΡΩ. Το ότι στους εν λόγω εργαζομένους καταβάλλονταν το παραπάνω ημερομίσθιο και όχι τα προβλεπόμενα από την τότε ισχύουσα οικεία Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, για τις αντίστοιχες κατηγορίες, κατώτερα ημερομίσθια, ήτοι 9.636 δρχ και 4.900 δρχ, αντίστοιχα, συνάγεται και από το ότι ο Ν. Π. κατέβαλε για ασφαλιστικές εισφορές των παραπάνω εργαζομένων, στο Ι.Κ.Α., το μη αμφισβητούμενο ποσόν των 5.862.747 δρχ Γ) Για την μεταφορά των οστεοθυρίδων, εκάστη των οποίων ζύγιζε 95 κιλά, στο κοιμητήριο και την τοποθέτηση τους απαιτήθηκε η απασχόληση των παραπάνω τεχνιτών και των βοηθών τους για χρονικό διάστημα 50 ημερών, αν ληφθεί υπόψιν ότι η μεταφορά με μηχανοκίνητα μέσα, ήταν δυνατή μόνο μέσα στον κεντρικό διάδρομο του Νεκροταφείου και ακολούθως γινόταν σε απόσταση 30-35 μέτρων, ανάμεσα από στενούς διαδρόμους με διάφορα εμπόδια, αποκλειστικά με τα χέρια και ότι οι εργασίες τοποθέτησης των οστεοθυρίδων μπορούσαν να εκτελεσθούν μόνο στις επιτρεπόμενες εργάσιμες ώρες κάθε ημέρα, σύμφωνα με τον κανονισμό του νεκροταφείου, 4.950.000 δρχ, ήτοι 14.527 ΕΥΡΩ Δ). Για την αγορά τεμαχίων γυαλισμένου λευκού μαρμάρου για την διαμόρφωση της μαρμάρινης όψης κάθε οστεοθυρίδας, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες από την από 06-04-1998 τεχνική έκθεση της αρμόδιας διεύθυνσης του δήμου Πειραιά, διαστάσεις (0,63 μ. Χ 0,31 μ. Χ 0,02 μ.) 2.316.000 (1.930 οστεοθυρίδες Χ 1.200 δρχ κόστος εκάστης) δρχ. ήτοι 6.797 ΕΥΡΩ, ανεξαρτήτως του ότι σε μερικά από τα τιμολόγια πώλησης, που επικαλείται και προσκομίζει ο Γ. Ρ., περιλαμβάνονται και υλικά, που χρησιμοποιήθηκαν από τον τελευταίο σε άλλα παρεμφερή έργα, που εκτελούσε ταυτόχρονα, όπως λ.χ. στο Νεκροταφείο Σχιστού και τα οποία (υλικά), δεν λαμβάνονται υπόψιν από το Δικαστήριο. Ε). Για την επεξεργασία της μαρμάρινης όψης κάθε οστεοθυρίδας και για την τοποθέτηση άγκιστρων-χαλκάδων με ειδικές οπές σε μάρμαρο και μπετόν, με δεδομένο το ύψος προαναφερθέντων ημερομισθίων και ανάλογα με τον αριθμό των ψ απασχοληθέντων τεχνιτών και βοηθών τους 4.825.000 (2.500 Χ Π 1.930 οστεοθυρίδες) δρχ., ήτοι 14.160 ΕΥΡΩ. Επίσης αποδεικνύεται ότι το κόστος φθοράς των μηχανημάτων του εργοστασίου του ενάγοντος από την επεξεργασία των συνολικής επιφάνειας 401,20 τ.μ. μαρμάρινων όψεων των οστεοθυρίδων ανήλθε στο ποσόν των 240.000 δρχ. ήτοι 704 ΕΥΡΩ, ενώ για την μεταφορά των μαρμάρινων όψεων από το, εργαστήριο του Γ Ρ., για την οποία απασχολήθηκαν οι βοηθοί των τεχνιτών επί διήμερο, ο τελευταίος κατέβαλε 48.000 δρχ, ήτοι 141 ΕΥΡΩ. Για το μοντάρισμα των οστεοθυρίδων, για το οποίο απασχολήθηκαν ένας τεχνίτης κι ένας βοηθός, με δυνατότητα ολοκλήρωσης 60 θυρίδων ημερησίως ο Γ. Ρ. δαπάνησε 1.185.000 (800.000+385.000) δρχ, ήτοι 3.478 ΕΥΡΩ. Περαιτέρω, αποδεικνύεται ότι για την αγορά επιπρόσθετων υλικών, που απαιτήθηκαν για την αποπεράτωση του έργου, ο Γ. Ρ. κατέβαλε για 120 κυβικά μέτρα άμμου 600.000 δρχ για 1.000 σακκιά τσιμέντο 1.300.000 δρχ και για 200 τεμάχια πλέγματος οπλισμού 800.000 δρχ και συνολικά 2.700.000 δρχ, ήτοι 7.924 ΕΥΡΩ. Για την εκτέλεση του ένδικου έργου έπρεπε απαραιτήτως να καθαιρεθούν τα υπάρχοντα εκεί 14 μικρά παραπήγματα κτισμένα κατά καιρούς με τσιμεντόλιθους, τούβλα ή ξύλα με πρόχειρη στέγη από "ΕLLENIΤ", κεραμοσκεπή, που χρησιμοποιούνταν ως αποθηκευτικοί χώροι. Το κόστος της καθαίρεσης αυτής ανήλθε συνολικά σε 3.080.000 (14 παραπήγματα Χ 220.000) δρχ. ήτοι 9.039 ΕΥΡΩ, δεδομένου ότι έγινε χρήση μηχανήματος κομπρεσσέρ και μηχανικού φορτωτή, καθώς και φορτηγού αυτοκινήτου για την απόρριψη των αδρανών υλικών. Τέλος, για την αποσυναρμολόγηση και επανατοποθέτηση τεσσάρων, από τα παραπάνω παραπήγματα, που ήταν αλουμινοκατασκευές, ο Γ. Ρ. κατέβαλε συνολικά 600.000 (4 Χ 150.000) δρχ. ήτοι 1.761 ΕΥΡΩ. Επομένως, το συνολικό κόστος κατασκευής του ένδικου έργου από τον ενάγοντα, ανήλθε στο ποσόν των 93 .046 (5.282 + 29.053 + 14.527 + 6.977 + 14.160 + 704 + 141 + 3.478 + 7.924 + 9.039 + 1.761) ΕΥΡΩ. Εξάλλου, τα έξοδα για την εκτέλεση του έργου αυτού, όσον αφορά τον Ν. Π. ανήλθαν στα ακόλουθα επιμέρους ποσά. α). 8.127.879 δρχ, που αντιστοιχούν στις κρατήσεις υπέρ τρίτων (ΤΣΜΕΔΕ, ΤΠΕΔΕ, ΤΥΔΕ, ΤΑΔΚΥ, ΤΕΕ κλπ) και τα έξοδα δημοσίευσης της διακήρυξης του έργου, β). 5.862.747, που αντιστοιχούν στις καταβληθείσες από αυτόν ασφαλιστικές εισφορές στο ΙΚΑ (αμφότερα τα ποσά συνομολογούνται από τον ενάγοντα), γ). 1.274.000 δρχ, που κατέβαλε στον Δ. Μ., προκειμένου να ολοκληρώσει διάφορες επιμέρους εργασίες, που αρνήθηκε να εκτελέσει ο ενάγων (βλ. την με αριθ. 10/13-02-2000 απόδειξη παροχής υπηρεσιών) και συνολικά 15.265.026 δρχ, ήτοι 44.798 ΕΥΡΩ. Η χορήγηση της εγγυητικής επιστολής ποσού 5.000.000 δρχ από το Ταμείο Συντάξεων Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΣΜΕΔΕ) στον Ν. Π. για να την καταθέσει στον Δήμο Πειραιώς, για την νόμιμη συμμετοχή του στον εν λόγω μειοδοτικό διαγωνισμό, έγινε χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση των διαδίκων και ως εκ τούτου το ποσόν αυτό δεν καταλογίζεται στα έξοδα εκτέλεσης του έργου. Αντίθετα, από κανένα αποδεικτικό στοιχείο, δεν αποδεικνύεται ότι οι διάδικοι απέδωσαν στο Ελληνικό Δημόσιο τα ποσά, που αντιστοιχούν στον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας, ποσοστού 18% και αναλογούν στον καθένα τους, για μεν τον Ν. Π. από το συνολικό εργολαβικό αντάλλαγμα, ύψους 100.570.000 δρχ. ήτοι 295.143 ΕΥΡΩ που εισέπραξε από τον Δήμο Πειραιά και για τον Γ. Ρ. από την έκδοση των με αριθμέ 1-12-1998, 161/30-06-1999, 172/22-11-1999, 173/22-12-1999, 184/6-12-2000 και 2063/29-12-2000 τιμολόγια που εμφάνιζε ο Ν. Π. αρχικά στο ΙΚΑ και στην συνέχεια στον Δήμο Πειραιώς, για να πληρώνεται το χρηματικό ένταλμα, που αντιστοιχούσε στους επιμέρους λογαριασμούς πιστοποίησης τμημάτων του εκτελουμένου έργου. Έτσι, ο μεν Γ. Ρ. όφειλε να αποδώσει ΦΠΑ ύψους. 8.732.241 δρχ, ήτοι 25.627 ΕΥΡΩ και ο Ν. Π.ς 15.341.220 δρχ, ήτοι 45.021 ΕΥΡΩ. Με αυτά τα δεδομένα το συνολικό κόστος του έργου ανήλθε στο ποσόν των 137.844 (93.046 + 44.798) ΕΥΡΩ. Ο Γ. Ρ. έχει εισπράξει, μέχρι σήμερα, από τον εναγόμενο, όπως συνομολογείται εκατέρωθεν, το ποσόν των 42.798.883 δρχ. ήτοι 125.602 ΕΥΡΩ. Μετά την αφαίρεση των εξόδων, τα κέρδη της αφανούς εταιρείας των διαδίκων ανέρχονται στο ποσόν των 157.299 (295.143 - 137.844) ΕΥΡΩ και ως εκ τούτου τα κέρδη, που αναλογούν στον Ν. Π. από την συμμετοχή του σ' αυτήν, ανέρχονται στο ποσόν των 78.650 (157.299 δια 2) ΕΥΡΩ. Υπό τα περιστατικά αυτά ο Ν. Π. κατέβαλε στον Γ. Ρ. 32.556 ΕΥΡΩ (125.602 - 93.046), πλέον του ποσού, που είχε ο τελευταίος δαπανήσει για την κατασκευή του έργου και ως εκ τούτου πρέπει λόγω της λύσεως της αφανούς εταιρείας με την επίδοση της αγωγής, να καταβάλει στον Γ. Ρ. το ποσόν των 46.094 (78.650 - 32.550) ΕΥΡΩ. Εν όψει όλων όσων προεκτέθηκαν καθίσταται σαφές ότι ο Ν. Π. δεν κατέβαλε στον Γ. Ρ. εκ παραδρομής το επιπλέον ποσόν των 57.244.691 δρχ. Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο απέρριψε τη δεύτερη αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη. Επομένως, ορθά εκτίμησε τις προσαχθείσες ενώπιον του αποδείξεις και ως εκ τούτου είναι αβάσιμα και απορριπτέα τα περί του αντίθετου υποστηριζόμενα από τον εκκαλούντα. Περαιτέρω το εν λόγω Δικαστήριο δέχθηκε εν μέρει την πρώτη αγωγή και υποχρέωσε τον εναγόμενο να καταβάλει στον ενάγοντα 89.630,49 ΕΥΡΩ. Επομένως, έσφαλε περί την εκτίμηση των ιδίων αποδείξεων του και ως εκ τούτου είναι κατά ένα μέρος βάσιμοι οι σχετικοί λοιποί λόγοι της έφεσης.

Συνεπώς πρέπει η έφεση να γίνει δεκτή κατά μερική παραδοχή των παραπάνω λόγων και να εξαφανισθεί η εκκαλούμενη απόφαση μόνον καθ' ό μέρος έκρινε την πρώτη αγωγή και αφού κρατηθεί η υπόθεση από το Δικαστήριο και ερευνηθεί κατ' ουσίαν πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη και να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να καταβάλει στον ενάγοντα 46.094 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής". Έτσι όπως έκρινε το Εφετείο και αφού προσέδωσε στη σύμβαση συνεργασίας των διαδίκων, για την ανάληψη από τον αναιρεσείοντα και εκτέλεση από κοινού του δημοτικού έργου κατασκευής 1.930 οστεοθυρίδων στο Νεκροταφείο Αναστάσεως Πειραιώς, το χαρακτήρα της αφανούς εταιρείας, παρέλειψε να προσδιορίσει επαρκώς τα από αυτή δικαιώματα και υποχρεώσεις τους και να προβεί σε συσχετισμό τούτων με τις εκατέρωθεν εισπράξεις και δαπάνες, ώστε να υφίσταται λογική ακολουθία με το συμπέρασμα του δικανικού συλλογισμού, παραβίασε εκ πλαγίου τις ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 47-50, 18 του Ε.Ν. και 741 επ. του Α.Κ. που εφάρμοσε, καθ' όσον διέλαβε στον υπαγωγικό συλλογισμό του ως προς το ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ανωτέρω ζήτημα ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες, καθιστώντας ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής των ανωτέρω διατάξεων. Ειδικότερα, ενώ δέχεται ότι καταρτίσθηκε μεταξύ των διαδίκων ατύπως αφανής εταιρεία, με εμφανή εταίρο τον Ν.Π. (αναιρεσείοντα), ο οποίος θα εμφανιζόταν ως υποψήφιος εργολήπτης, αναλαμβάνοντας να διεκπεραιώσει όλο το γραφειοκρατικό σκέλος της συνεργασίας τους και αφανή εταίρο τον Γ.Ρ. (αναιρεσίβλητο), ο οποίος θα εισέφερε το σύνολο σχεδόν των χρημάτων που θα απαιτούνταν για την εκτέλεση του έργου, την τεχνολογία και την προσωπική του εργασία, όπως και δικαίωμα ίσης συμμετοχής στο απομένον, μετά την αφαίρεση των δαπανών κατασκευής του έργου, εργολαβικό αντάλλαγμα: 1) Ασαφώς αιτιολογείται το μέγεθος της συμφωνημένης εισφοράς του αναιρεσιβλήτου προς την αφανή εταιρεία σε χρήμα, με την περιέχουσα σημαντικό βαθμό αοριστίας περίφραση "το σύνολο σχεδόν των χρημάτων που θα απαιτούνταν για την εκτέλεση του έργου", χωρίς να αναφέρεται το κατά τη σύμβαση είδος και η αξία της εισφοράς του αναιρεσείοντος, που θα κάλυπτε τις επί πλέον δαπάνες κατασκευής του έργου, ενώ στη συνέχεια προσδιορίζονται οι γενόμενες για το σκοπό αυτό δαπάνες από τον μεν αναιρεσίβλητο σε 93.046 ευρώ, από δε τον αναιρεσείοντα σε 44.798 ευρώ, οι οποίες προδήλως δεν προσεγγίζουν το συμφωνημένο ως προς τον αναιρεσίβλητο συσχετισμό τους. β) Με ανεπαρκή αιτιολογία καταλογίζεται στις βαρύνουσες τον αναιρεσείοντα δαπάνες εκτέλεσης του έργου το ποσό των 1.274.000 δραχμών (ως αμοιβή Δ.Μ.) για δαπάνες, τις οποίες αρνήθηκε να εκτελέσει ο αναιρεσίβλητος, με αποτέλεσμα να αυξάνεται αντίστοιχα το διανεμητέο κέρδος του τελευταίου και να μειώνεται το κέρδος του πρώτου, χωρίς να προσδιορίζεται ποιος με τη σύμβαση έφερε το βάρος διενέργειας των σχετικών δαπανών, όπως επίσης δεν προσδιορίζεται και το συμβατικό υπόβαθρο των λοιπών δαπανών που φέρεται να βαρύνουν τον αναιρεσείοντα. 3)Με ανεπαρκή αιτιολογία δέχεται ότι έπρεπε να υπολογισθεί ποσό 141 ευρώ ως δαπάνη του αναιρεσιβλήτου λόγω κόστους φθοράς των μηχανημάτων του εργοστασίου του από την επεξεργασία των μαρμάρινων όψεων των οστεοθυρίδων, αφού αντικείμενο εισφοράς του αναιρεσιβλήτου στην αφανή εταιρία, δεν αποτέλεσαν τα μηχανήματα του καθεαυτά, στο δε αναγνωριζόμενο σκέλος των δαπανών επεξεργασίας μαρμάρινης όψης κάθε οστεοθυρίδας, ύψους 14.160 ευρώ, είχε περιληφθεί και το κόστος φθοράς των μηχανημάτων που χρησιμοποιήθηκαν. 4)Ενώ δέχεται ότι το εργολαβικό αντάλλαγμα ήταν 295.143 ευρώ και το καθαρό υπόλοιπο, μετά την αφαίρεση των εξόδων από 137.844 ευρώ, ήταν 157.299 ευρώ, διανεμητέο ισομερώς στους διαδίκους (από 78650 ευρώ), ο δε αναιρεσίβλητος είχε λάβει από τον αναιρεσείοντα μέχρι τη συζήτηση της αγωγής το ποσό των 125.602 ευρώ με ανεπαρκή αιτιολογία στη συνέχεια αφενός μεν εκπίπτονται από το ληφθέν ποσό των 125.600 ευρώ υπέρ του αναιρεσιβλήτου οι γενόμενες δαπάνες του, ποσού 93.046 ευρώ, που αποτελούν ποσοστό 68/100 (93046/137844) και δεν αντιστοιχούν στο συμφωνημένο να φέρει αυτός στο "σύνολο σχεδόν" των δαπανών εκτέλεσης του έργου αφετέρου δε αναγνωρίζεται ότι με το υπόλοιπο ποσό δαπανών έπρεπε να επιβαρυνθεί ο αναιρεσείων, χωρίς να αναφέρεται ότι ενέπιπτε μια τέτοια ρύθμιση, ασυμβίβαστη με το ως άνω περιεχόμενο της εταιρικής σύμβασης, σε μεταγενέστερη συμφωνία των διαδίκων. Επομένως οι τρίτος και τέταρτος κατά το οικείο μέρος τους, από το άρθρο 559 αρ.19 του ΚΠολΔ λόγοι αναιρέσεως είναι βάσιμοι. Μετά την παραδοχή των λόγων αυτών αναιρέσεως, με αναιρετική εμβέλεια στο σύνολο της αποφάσεως, ενόψει του ότι το σφάλμα κατανομής των εξόδων εκτέλεσης του έργου επηρεάζει τις αμοιβαίες απαιτήσεις των διαδίκων από αυτό, αποβαίνει αλυσιτελής η εξέταση των λοιπών λόγων αναιρέσεως. Κατ'ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 372/2008 απόφαση του Εφετείου Πειραιώς.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος από δύο χιλιάδες (2000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 11 Ιανουαρίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 11 Απριλίου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ