Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026

Πότε επιβάλλονται ποινές στους συνταξιούχους που εργάζονται – Πάνω από 300.000 με δήλωση απασχόλησης

Του Κώστα Κατίκου

Η μεγάλη επιστροφή των συνταξιούχων στην απασχόληση με 308.000 δηλώσεις στον ΕΦΚΑ δεν παρέχει μόνον τη δυνατότητα σε χιλιάδες εργαζόμενους συνταξιούχους να αυξήσουν τη σύνταξή τους με τα επιπλέον ένσημα, αλλά κρύβει και παγίδες που οδηγούν σε στέρηση ως και 12 συντάξεων.

Ο λόγος που παρατηρείται μαζική επιστροφή και παραμονή συνταξιούχων στην εργασία είναι κυρίως ο βιοποριστικός καθώς η μέση κύρια σύνταξη για το 2026 μετά και την αύξηση κατά 2,4% διαμορφώνεται στα 975 ευρώ μικτά και οι 6 στους 10 συνταξιούχους έχουν εισόδημα από σύνταξη κάτω από 1.000 ευρώ.

Ισχυρό κίνητρο συνέχισης της εργασίας αποτελεί η κατάργηση των ποινών που επιβαλλόταν σε κύρια και επικουρική σύνταξη οι οποίες μειωνόταν κατά 30% όταν ένας συνταξιούχος δήλωνε ότι εργαζόταν. Η ποινή απώλειας του 30% της σύνταξης καταργήθηκε μεν αλλά υπάρχουν αυστηρές κυρώσεις που επιφέρουν το ίδιο αποτέλεσμα δηλαδή απώλεια σύνταξης αν δεν δηλωθεί η απασχόληση ή αν δεν πληρωθούν οι εισφορές.

Οι κυρώσεις

Οι κυρώσεις που επιφέρουν στέρηση σύνταξης σε εργαζόμενους συνταξιούχους επιβάλλονται σε 3 περιπτώσεις που είναι οι εξής:

1. Παράλειψη δήλωσης της απασχόλησης: Προβλέπει χρηματική κύρωση ίση με 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις. Το ποσό των 12 μηνιαίων συντάξεων μπορεί να εξοφληθεί με παρακράτηση έως του 25% από την κύρια σύνταξη και ολόκληρης της επικουρικής σύνταξης (παρ. 10 άρθρο 114 ν.5078/2023).

2. Μη καταβολή εισφορών ή ειδικού πόρου: Σε περίπτωση που δεν καταβληθούν οι προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές ή ο ειδικός πόρος υπέρ ΕΦΚΑ για διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών, οι οφειλές παρακρατούνται και συμψηφίζονται από το σύνολο των καταβαλλόμενων συντάξεων (παρ 11. Άρθρο114 ν.5078/2023). Αν η σύνταξη ανέρχεται σε 800 ευρώ και ο εργαζόμενος συνταξιούχος έχει οφειλές 5 μηνών ύψους 1.600 ευρώ από εισφορές και ειδικό πόρο, θα του παρακρατηθούν οι συντάξεις δυο μηνών (1.600 ευρώ) λόγω συμψηφισμού με την οφειλή. Αν η οφειλή είναι 1.000 ευρώ, ο συνταξιούχος θα χάσει ένα μηνιάτικο (800 ευρώ) έναντι οφειλής, ενώ τον επόμενο μήνα θα του παρακρατηθούν 200 ευρώ και θα πληρωθεί 600 ευρώ. Κανονική σύνταξη θα πάρει τον τρίτο μήνα που θα έχει εξοφληθεί πλήρως η οφειλή των 1.000 ευρώ.

3. Απασχόληση στο Δημόσιο κάτω των 62 ετών: Οι συνταξιούχοι κάτω των 62 ετών που αναλαμβάνουν εργασία σε φορείς του κράτους (φορείς Γενικής Κυβέρνησης) έχουν αναστολή σύνταξης έως ότου συμπληρώσουν το 62ο έτος (παρ.2 άρθρο 114 ν.5078/2023). Κατά το διάστημα αναστολής της σύνταξής τους καταβάλουν κανονικά τις ασφαλιστικές τους εισφορές, ενώ εξαιρούνται από την πληρωμή του ειδικού πόρου. Η αναστολή σύνταξης για συνταξιούχους που δεν συμπληρώνουν το 62ο έτος και απασχολούνται σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης ισχύει και για τους αιρετούς συνταξιούχου ς, δηλαδή Δημάρχους, Βουλευτές, Περιφερειάρχες. Κατά την αναστολή σύνταξης οι συνταξιούχοι πληρώνουν μόνον τις εισφορές λόγω απασχόλησης. Όταν συμπληρωθεί το 62ο έτος, η σύνταξη επαναχορηγείται και οι συνταξιούχοι πέραν των εισφορών υπόκεινται και σε κράτηση ειδικού πόρου.

Ο ειδικός πόρος είναι 10% επί του μισθού τους υπέρ του ΕΦΚΑ, αν είναι μισθωτοί ενώ ως επαγγελματίες καταβάλουν ως ειδικό πόρο το 50% της μηνιαίας εισφοράς που έχουν επιλέξει να πληρώνουν.

Όταν οι εισφορές ή ο πόρος καταστούν ληξιπρόθεσμα και δεν υπάρχει ενεργή ρύθμιση που εξυπηρετείται, το ΚΕΑΟ ενημερώνει σε μηνιαία βάση την αρμόδια υπηρεσία πληρωμών συντάξεων. Η υπηρεσία παρακρατεί την οφειλή από τις συντάξεις του επόμενου μήνα, μέχρι την εξόφλησή της.

Εξαιρέσεις

Εξαιρούνται από την καταβολή του πόρου υπέρ ΕΦΚΑ αλλά έχουν υποχρέωση καταβολής εισφορών εφόσον εργάζονται , οι συνταξιούχοι με ψυχική αναπηρία, οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας, όσοι λαμβάνουν το εξωιδρυματικό επίδομα ή το επίδομα ανικανότητας, οι πολύτεκνοι, των οποίων το ένα τουλάχιστον των τέκνων είναι ανήλικο ή σπουδάζει σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές και έως τη συμπλήρωση του εικοστού τετάρτου (24ου) έτους της ηλικίας του ή είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία, οι συνταξιούχοι που έχουν απολυθεί από την υπηρεσία λόγω ανικανότητας (από κοινή νόσο, ατύχημα στην υπηρεσία, ατύχημα εκτός υπηρεσίας, επαγγελματική νόσο).

Πλήρη εξαίρεση από καταβολή πόρου και εισφορών έχουν οι συνταξιούχοι αγρότες που συνεχίζουν να απασχολούνται σε αγροτική δραστηριότητα, και οι συνταξιούχοι άλλων ταμείων οι οποίοι έχουν αγροτική ενασχόληση που τους αποφέρει ετήσιο εισόδημα έως 10.000 ευρώ.

Από το σύνολο των 308.000 εργαζόμενων συνταξιούχων στις εξαιρέσεις ανήκουν περίπου 130.000 άτομα, και κυρίως αγρότες.

Πηγή: capital.gr