Παρασκευή 10 Ιουλίου 2026

«Comeback» για κόκκινους δανειολήπτες: Πώς θα επιστρέψουν στο τραπεζικό σύστημα περίπου 1,5 εκατ. οφειλέτες

Έχοντας προσεγγίσει τα 110 δισ. ευρώ την περίοδο της κρίσης, τα κόκκινα δάνεια κινούνται σήμερα περί τα 72 δισ. ευρώ, σε σύνολο ιδιωτικού χρέους 417 δισ. ευρώ

Του Χάρη Γ. Σαββίδη • csavvidis@naftemporiki.gr

Επιτάχυνση διαδικασιών σε δικαστήρια, Εξωδικαστικό Μηχανισμό και πλειστηριασμούς προτείνουν στελέχη τραπεζών, servicers και εποπτικών αρχών, ώστε να απεγκλωβιστούν οι περίπου 1,5 εκατομμύριο πολίτες που παραμένουν εκτός τραπεζικού συστήματος.

Έχοντας προσεγγίσει τα 110 δισ. ευρώ την περίοδο της κρίσης, τα κόκκινα δάνεια κινούνται σήμερα περί τα 72 δισ. ευρώ, σε σύνολο ιδιωτικού χρέους 417 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 165 δισ. ευρώ είναι προς τον δημόσιο τομέα. Οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) κατέχουν το 92% των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Οι οφειλέτες παραμένουν εγκλωβισμένοι, χωρίς δυνατότητα πρόσβασης σε νέα χρηματοδότηση, κάτι που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και πολυπλοκότερα προβλήματα που γέννησε η κρίση και συνεχίζουν να στοιχειώνουν την ελληνική οικονομία. Ακόμα και στις περιπτώσεις που ένα δάνειο αρχίζει να εξυπηρετείται κανονικά, απαιτείται σημαντική χρονική περίοδος ώστε οι τράπεζες να μπορούν να το αποκτήσουν εκ νέου. Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και ο εγκλωβισμός ανθρώπων που δεν δανείστηκαν οι ίδιοι, αλλά βρέθηκαν εγγυητές σε δάνεια τρίτων.

Οι επαφές με τον SSM

Έπειτα από διαβουλεύσεις με στελέχη του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM), οι τέσσερις συστημικές τράπεζες μπορούν να αποκτήσουν και πάλι «θεραπευμένα» δάνεια, ύστερα από περίοδο περίπου 5 ετών. Με τον τρόπο αυτό η εποπτική αρχή θέλησε να διασφαλίσει ότι δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση η αφαίρεση του πιστωτικού κινδύνου από τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών. Μέχρι τότε τα συγκεκριμένα δάνεια μπορούν να τα αποκτήσουν μόνο οι μη συστημικές τράπεζες, οι οποίες έτσι αποκτούν έναν τρόπο αύξησης του μεριδίου τους. Πλην, όμως, δεν διαθέτουν το μέγεθος για να «σηκώσουν» το σύνολο.

Από την πλευρά τους οι servicers αναγνωρίζουν ότι η επιστροφή των κόκκινων δανειοληπτών στο τραπεζικό σύστημα αποτελεί την ουσία της δικής τους αποστολής. Με βάση την εμπειρία τους, 1 στα 5 δάνεια που βρίσκονται σε καθυστέρηση μέχρι 90 μέρες επιστρέφει εντός 5ετίας στο τραπεζικό σύστημα. Η σύντμηση της 5ετούς περιόδου σε διετία ή τριετία θα βοηθούσε ουσιαστικά, αλλά περνάει από τον SSM και τη Φραγκφούρτη. Υπάρχουν, όμως, παρεμβάσεις που μπορεί να γίνουν σε εθνικό επίπεδο.

Τραπεζικά στελέχη αναφέρουν ως βασική αιτία καθυστερήσεων το δικαστικό σύστημα, όπου οι χρόνοι λειτουργίας παραμένουν απελπιστικά αργοί, παρά τις πρόσφατες αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και την πρόσληψη δικαστών. Ειδική περίπτωση αποτελούν οι πλειστηριασμοί, όπου επίσης παρατηρούνται σημαντικές καθυστερήσεις, τις οποίες οι κυβερνήσεις αποφεύγουν να αντιμετωπίσουν φοβούμενες το πολιτικό κόστος.

Πρόσφατα η κυβέρνηση νομοθέτησε σειρά παρεμβάσεων με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των διαθέσιμων εργαλείων. Φαίνεται, όμως, ότι οι αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του Εξωδικαστικού Μηχανισμού δεν αρκούν. Ανώτεροι αξιωματούχοι των εποπτικών αρχών σημειώνουν ότι οι διαδικασίες του Εξωδικαστικού πρέπει να επιταχυνθούν περαιτέρω.

Ιδιαίτερα σημαντική θεωρούν τη δημιουργία του φορέα απόκτησης και εκμίσθωσης ακινήτων. Αυτός θα προσφέρει τη δυνατότητα σε ευάλωτους οφειλέτες να πτωχεύουν, παραμένοντας στο σπίτι τους ως ενοικιαστές για χρονικό διάστημα 12 ετών και διατηρώντας το δικαίωμα επαναγοράς της κατοικίας.

Νέες προτάσεις

Μια πιο τεχνική παρέμβαση που θα μπορούσε να επιταχύνει την επανένταξη στο τραπεζικό σύστημα είναι η παροχή φορολογικών στοιχείων. Πολλοί από αυτούς που παραμένουν αποκλεισμένοι επιλέγουν να μη δίνουν αυτά τα στοιχεία κι έτσι δεν μπορούν να τύχουν ρύθμισης που θα άνοιγε τον δρόμο ανάκτησης της πρόσβασης σε τραπεζικό δανεισμό. Πολλοί δεν έχουν προσέλθει στη σχετική πλατφόρμα και είναι αγνώστου διαμονής.

Τραπεζικά στελέχη προτείνουν, επίσης, τη δημιουργία ειδικών πιστωτικών προϊόντων «δεύτερης ευκαιρίας»: μικρά στεγαστικά, καταναλωτικά ή επιχειρηματικά δάνεια με αυξημένες εξασφαλίσεις ή κρατικές εγγυήσεις. Η επιτυχής εξυπηρέτησή τους θα λειτουργούσε ως γέφυρα για την πλήρη αποκατάσταση της πιστοληπτικής εικόνας των δανειοληπτών.

Στην κατεύθυνση αυτή θα συνέβαλε και πρόγραμμα εγγύησης δανείων προς πρώην κόκκινους δανειολήπτες, είτε από το Δημόσιο είτε από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.

Πηγή: https://www.naftemporiki.gr